Wzór i omówienie
Faktura wystawiana przy zwolnieniu z VAT z art. 113 powinna jasno identyfikować strony, sprzedaż i podstawę zwolnienia. dalej opisujemy praktyczny wzór, tabelę pól obowiązkowych, tabelę kroków oraz wersję PDF przewidzianą do pobrania.
Faktura zwolniona z VAT - wzór art. 113 PDF powinna zawierać co najmniej: numer dokumentu, datę wystawienia, datę sprzedaży, dane sprzedawcy i nabywcy, nazwę towaru albo usługi, ilość lub zakres, cenę jednostkową, wartość sprzedaży oraz czytelną adnotację o zwolnieniu z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 albo art. 113 ust. 9 ustawy o VAT. Przy takim dokumencie nie wykazuje się stawki i kwoty VAT, ale trzeba jednoznacznie wskazać podstawę zwolnienia.
Jeżeli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego, praktyczna kontrola zaczyna się od dwóch rzeczy: czy nadal mieścisz się w limicie zwolnienia oraz czy rodzaj wykonywanej sprzedaży nie wyłącza prawa do zwolnienia. Dopiero potem warto wystawić dokument według jednego, spójnego wzoru i zachować taką samą treść podstawy zwolnienia na każdej fakturze.
Kontrola praktyczna dla tematu „faktura zwolniona z vat - wzór art 113 pdf” obejmuje co najmniej 3 obszary: urząd skarbowy, podatnik, PIT, VAT, CIT, ustawa i formularz podatkowy; jeżeli pismo wskazuje termin 7, 14 albo 30 dni, licz go od doręczenia i zachowaj potwierdzenie wysyłki.
W podatkach sprawdź właściwą ustawę, objaśnienia lub formularz oraz dane wymagane przez urząd skarbowy.
blok wzoru
Strona 1 z 1
FAKTURA nr [numer faktury / seria]
Miejsce wystawienia: [miejscowość]
Data wystawienia: [dd-mm-rrrr]
Data sprzedaży / wykonania usługi / dostawy: [dd-mm-rrrr]
§ 1. Sprzedawca: [pełna nazwa sprzedawcy], [adres], NIP: [NIP sprzedawcy], kontakt: [e-mail / telefon]
§ 2. Nabywca: [pełna nazwa nabywcy], [adres], NIP: [NIP nabywcy / brak], osoba kontaktowa: [dane / brak]
§ 3 ust. 1. Pozycja 1: [nazwa towaru lub usługi] | ilość: [ilość] | j.m.: [jednostka] | cena jedn.: [kwota] PLN | wartość: [kwota] PLN
§ 3 ust. 2. Pozycja 2: [nazwa towaru lub usługi] | ilość: [ilość] | j.m.: [jednostka] | cena jedn.: [kwota] PLN | wartość: [kwota] PLN
§ 3 ust. 3. Pozycja 3: [nazwa towaru lub usługi / nie dotyczy] | ilość: [ilość / -] | j.m.: [jednostka / -] | cena jedn.: [kwota / -] PLN | wartość: [kwota / -] PLN
§ 4 ust. 1. Razem do zapłaty: [kwota łączna] PLN
§ 4 ust. 2. Słownie: [kwota słownie]
§ 4 ust. 3. Sposób płatności: [przelew / gotówka / inny]
§ 4 ust. 4. Termin płatności: [dd-mm-rrrr]
§ 4 ust. 5. Numer rachunku: [numer rachunku / nie dotyczy]
§ 5 ust. 1. Adnotacja: [Zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT]
§ 5 ust. 2. Wariant alternatywny: [Zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 9 ustawy o VAT]
§ 5 ust. 3. Przed wysłaniem usuń wariant, który nie dotyczy Twojej sprzedaży.
§ 6 ust. 1. Termin wykonania usługi / dostawy: [dd-mm-rrrr / okres rozliczeniowy]
§ 6 ust. 2. Numer zamówienia / umowy: [numer / brak]
§ 6 ust. 3. Uwagi dla nabywcy: [informacje dodatkowe / brak]
§ 7. Załączniki: [specyfikacja usługi / protokół odbioru / zamówienie / brak]
Podpis wystawcy: [podpis]
Podpis odbiorcy: [podpis opcjonalny]
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Przed wysłaniem pisma, podjęciem decyzji albo obliczeniem kwoty sprawdź aktualne przepisy, źródła podane pod artykułem oraz własne dokumenty.
Faktura dla podatnika zwolnionego z VAT nie jest "uboższą" wersją zwykłej faktury. Nadal musi pozwalać ustalić, kto sprzedał, komu sprzedał, kiedy doszło do sprzedaży i czego dokładnie dotyczyła transakcja. Różnica polega na tym, że dokument nie pokazuje podatku VAT do zapłaty, lecz podstawę zwolnienia.
W praktyce najczęstszy błąd polega na pozostawieniu samego dopisku "zwolniony z VAT" bez wskazania przepisu. Dla sprzedaży objętej zwolnieniem podmiotowym bezpieczniej używać pełnej formuły odnoszącej się do art. 113 ust. 1 albo, gdy chodzi o rozpoczęcie działalności i limit liczony proporcjonalnie, do art. 113 ust. 9.
Jeżeli dokument ma trafić do kontrahenta, dobrze utrzymać jeden wzór numeracji, jedną formę dat i jedną wersję opisu podstawy zwolnienia. To zmniejsza ryzyko korekt, pytań od nabywcy i rozbieżności w ewidencji sprzedaży.
W podatkach sprawdź właściwą ustawę, objaśnienia lub formularz oraz dane wymagane przez urząd skarbowy.
| Element | Co wpisać | Przykład | Ryzyko błędu |
|---|---|---|---|
| Podstawa zwolnienia | Pełne wskazanie przepisu | Zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT | Sam dopisek „zwolniony z VAT” może być zbyt ogólny |
| Numer faktury | Numer z własnej serii | FV/05/2026/001 | Luki albo duplikaty w numeracji |
| Data sprzedaży | Dzień wykonania usługi lub wydania towaru | [dd-mm-rrrr] | Rozjazd z ewidencją albo umową |
| Wartość należności | Kwota do zapłaty bez VAT | [kwota] PLN | Próba wpisania stawki 0% zamiast zwolnienia |
Jeżeli Twoje zwolnienie nie wynika z art. 113, nie kopiuj tego dopisku automatycznie. Podstawa zwolnienia na fakturze musi odpowiadać rzeczywistemu stanowi prawnemu.
Najpierw trzeba ustalić, czy sprzedawca nadal ma prawo do zwolnienia podmiotowego. W obiegu praktycznym dla tego tematu stale pojawia się próg 200 000 zł sprzedaży, ale przed wystawieniem dokumentu warto potwierdzić aktualne zasady dla swojego roku podatkowego i swojej branży.
Drugi krok to sprawdzenie, czy rodzaj czynności nie wyłącza prawa do zwolnienia. Sam wzór faktury nie naprawi błędu materialnego. Jeśli sprzedaż powinna być już opodatkowana, dokument ze zwolnieniem z art. 113 będzie wadliwy niezależnie od tego, jak poprawnie wygląda formalnie.
Trzeci krok to wybór właściwej podstawy: art. 113 ust. 1 dla podatnika korzystającego ze zwolnienia w toku działalności albo art. 113 ust. 9 przy odpowiednich sytuacjach związanych z rozpoczęciem działalności i limitem liczonym proporcjonalnie.
| Punkt kontrolny | Wartość lub wariant | Jak sprawdzić | Znaczenie dla faktury |
|---|---|---|---|
| Limit zwolnienia podmiotowego | 200 000 zł | Porównaj narastająco wartość sprzedaży z ewidencją | Po utracie zwolnienia nie stosuj dopisku z art. 113 |
| Podstawa prawna | art. 113 ust. 1 albo art. 113 ust. 9 | Dopasuj przepis do swojej sytuacji faktycznej | Ta treść powinna pojawić się na fakturze |
| Rodzaj sprzedaży | sprzedaż objęta albo wyłączona ze zwolnienia | Sprawdź charakter usługi lub towaru | Wyłączenie prawa do zwolnienia oznacza inny sposób fakturowania |
| Rok podatkowy | 2025 albo 2026 w zależności od okresu rozliczenia | Potwierdź aktualność zasad na dzień wystawienia | Stare wzory mogą zawierać nieaktualne założenia |
Najpierw oceniasz prawo do zwolnienia, dopiero potem uzupełniasz wzór. Odwrócenie tej kolejności to najczęstsza przyczyna błędnych dokumentów.
Przy tym rodzaju dokumentu liczy się nie tylko treść faktury, ale też kolejność działań. Najbezpieczniej zacząć od własnej ewidencji sprzedaży, ustalenia daty sprzedaży i potwierdzenia, że podstawa zwolnienia nadal jest prawidłowa.
Dopiero potem wpisujesz dane kontrahenta, pozycje sprzedaży i kwotę należności. W praktyce dobrze zachować wersję roboczą dokumentu przed wysyłką, bo korekty przy błędnej podstawie zwolnienia bywają bardziej kłopotliwe niż poprawa literówki.
Jeżeli nabywca oczekuje pliku do księgowości, prześlij dokument w tej samej treści, w jakiej zapisujesz go u siebie. Rozbieżność między PDF a własnym rejestrem to częsty, prosty do uniknięcia problem.
| Krok | Dokumenty lub dane | Miejsce złożenia lub sprawdzenia | Termin lub koszt | Ryzyko błędu |
|---|---|---|---|---|
| 1. Potwierdzenie prawa do zwolnienia | ewidencja sprzedaży, dane o obrocie | własna dokumentacja księgowa | przed wystawieniem; zwykle 0 zł przy samodzielnej weryfikacji | wystawienie faktury ze zwolnieniem po utracie prawa |
| 2. Uzupełnienie danych stron | nazwa, adres, NIP albo inny identyfikator | projekt faktury | na etapie przygotowania dokumentu | błędna identyfikacja nabywcy albo sprzedawcy |
| 3. Wpisanie pozycji sprzedaży | nazwa usługi lub towaru, ilość, cena | projekt faktury | na etapie przygotowania dokumentu | zbyt ogólny opis utrudniający rozliczenie |
| 4. Wpisanie podstawy zwolnienia | art. 113 ust. 1 albo art. 113 ust. 9 | treść faktury | przed zapisaniem PDF | brak przepisu albo wskazanie niewłaściwego ustępu |
| 5. Wydanie lub wysłanie faktury | gotowy PDF albo wydruk | kontrahent i własne archiwum | w praktyce pilnuj terminu do 15. dnia następnego miesiąca, jeżeli ma zastosowanie | wysłanie innej wersji niż ta zachowana w ewidencji |
Jeżeli termin wystawienia zależy u Ciebie od szczególnego modelu sprzedaży, nie opieraj się wyłącznie na uniwersalnym wzorze. Najpierw sprawdź własny obowiązek dokumentacyjny.
Poniższy szkic nadaje się do przeniesienia do prostego edytora tekstu, systemu księgowego albo PDF. Zawiera pola, które zwykle trzeba uzupełnić ręcznie, oraz miejsce na podstawę zwolnienia z VAT.
W praktyce podpis nie przesądza o ważności faktury, ale można dodać pole podpisu wystawcy albo odbiorcy, jeżeli taki obieg dokumentów funkcjonuje u stron. Warto też zostawić miejsce na adnotacje o terminie płatności i sposobie zapłaty, bo kontrahenci często tego oczekują.
| Pole we wzorze | Czy wypełnić | Przykładowa treść | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Nazwa dokumentu | tak | Faktura | Nie trzeba dopisywać VAT |
| Podstawa zwolnienia | tak | Zwolnienie z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT | Treść dopasuj do swojej sytuacji |
| Stawka VAT | nie | — | Nie wpisuj 0%, jeżeli chodzi o zwolnienie |
| Podpis | opcjonalnie | [podpis wystawcy] | Przydaje się w obiegu papierowym |
Najważniejszy element tego wzoru to nie układ graficzny, tylko poprawna treść podstawy zwolnienia i pełna identyfikacja sprzedaży.
Pierwszy błąd to mylenie zwolnienia z VAT ze stawką 0%. To nie to samo. Jeżeli dokument ma opierać się na art. 113, nie wpisuj stawki 0% w miejsce zwolnienia, bo to zmienia sens podatkowy dokumentu.
Drugi błąd to używanie starego wzoru po zmianie statusu podatnika. Sam fakt, że poprzednie faktury wyglądały podobnie, nie oznacza, że obecna sprzedaż nadal korzysta ze zwolnienia. Przy przekroczeniu limitu albo wyłączeniu ustawowym trzeba zmienić sposób dokumentowania.
Trzeci błąd to zbyt ogólny opis pozycji, na przykład samo słowo "usługa". Im bardziej ogólny opis, tym trudniej obronić zgodność dokumentu z rzeczywistą sprzedażą i tym więcej pytań może zadać kontrahent.
| Błąd | Skutek | Jak poprawić |
|---|---|---|
| Wpisanie 0% zamiast zwolnienia | błędny sens podatkowy dokumentu | usuń stawkę i wpisz podstawę zwolnienia z art. 113 |
| Brak przepisu na fakturze | kontrahent może żądać korekty albo wyjaśnienia | dodaj pełną formułę podstawy zwolnienia |
| Stary wzór po utracie zwolnienia | wadliwe dokumentowanie sprzedaży | zweryfikuj status podatnika przed kolejną fakturą |
| Ogólny opis "usługa" | słabsza identyfikacja transakcji | doprecyzuj zakres, okres albo rodzaj świadczenia |
Jeżeli błąd dotyczy podstawy zwolnienia, nie ograniczaj się do poprawy wyglądu faktury. Najpierw oceń, czy sama sprzedaż była prawidłowo potraktowana jako zwolniona.
Podatnik zwolniony z VAT i podmiot stosujący inną podstawę zwolnienia mogą wystawić dokument podobny wizualnie, ale z inną podstawą prawną. Dlatego nie wystarczy pobrać pierwszego szablonu bez sprawdzenia, jaki dokładnie przepis ma znaleźć się na fakturze.
Inna częsta pomyłka dotyczy sprzedaży krajowej i sytuacji z elementem zagranicznym. Sam wzór faktury bez VAT nie odpowie za Ciebie, czy trzeba badać dodatkowe obowiązki związane z rejestracją albo innym sposobem rozliczenia.
W praktyce mylące bywa też utożsamianie przedsiębiorcy "nievatowca" z każdym podatnikiem zwolnionym. To skrót potoczny. Dla dokumentu liczy się konkretna podstawa prawna i realny status na dzień sprzedaży.
| Sytuacja | Czy ten wzór zwykle pasuje | Co wybrać lub sprawdzić dalej |
|---|---|---|
| Zwolnienie podmiotowe z art. 113 | tak | wpisz art. 113 ust. 1 albo ust. 9 i skontroluj limit |
| Zwolnienie z innej podstawy niż art. 113 | nie zawsze | zmień dopisek na właściwy przepis |
| Sprzedaż po utracie zwolnienia | nie | przygotuj fakturę według zasad dla podatnika VAT czynnego |
| Usługi z elementem zagranicznym | ostrożnie | sprawdź dodatkowe obowiązki przed użyciem prostego wzoru |
Najbardziej użyteczna decyzja nie brzmi „jaki plik pobrać”, tylko „czy art. 113 nadal pasuje do tej konkretnej sprzedaży”.
Przed zapisaniem albo wydrukiem dokumentu warto zrobić jedną, krótką kontrolę końcową. Taki przegląd trwa zwykle mniej niż minutę, a wyłapuje większość typowych błędów formalnych.
Jeżeli faktura idzie do stałego kontrahenta, dobrze porównać nowy dokument z poprzednim tylko co do układu i danych kontrahenta, a nie kopiować całości bez czytania. Najwięcej problemów powodują automatycznie przeniesione stare opisy i stare podstawy zwolnienia.
| Pytanie kontrolne | Tak lub nie | Co zrobić, jeśli nie |
|---|---|---|
| Czy wskazano art. 113 ust. 1 albo ust. 9? | [tak/nie] | uzupełnij podstawę zwolnienia przed wysyłką |
| Czy opis pozycji jest konkretny? | [tak/nie] | doprecyzuj nazwę usługi, okres albo zakres |
| Czy suma do zapłaty jest kwotą bez VAT? | [tak/nie] | usuń pozycje sugerujące naliczenie podatku |
| Czy archiwizujesz ten sam dokument, który wysyłasz? | [tak/nie] | zapisz finalną wersję PDF w aktach sprzedaży |
Ta kontrola końcowa nie zastępuje oceny prawa do zwolnienia. Ma tylko potwierdzić, że poprawnie przeniosłeś je do dokumentu.
Prosty wzór faktury sprawdza się wtedy, gdy sytuacja jest typowa: zwykła sprzedaż krajowa, stabilny status podatnika zwolnionego i brak wątpliwości co do podstawy prawnej. Im więcej wyjątków w działalności, tym mniej bezpieczne jest mechaniczne używanie jednego formularza.
Szczególnej uwagi wymagają sytuacje graniczne: obrót zbliżający się do limitu, rozpoczęcie działalności w trakcie roku, usługi mieszane albo sprzedaż, przy której kontrahent oczekuje bardzo szczegółowego opisu podstawy zwolnienia. W takich przypadkach sam PDF jest tylko ostatnim etapem, a nie głównym rozwiązaniem.
Jeżeli masz wątpliwość, czy nadal możesz używać wzoru z art. 113, bezpieczniej zatrzymać wysyłkę i sprawdzić status niż wystawić dokument, który później trzeba będzie prostować.
Im bliżej granicy zwolnienia albo im bardziej nietypowa sprzedaż, tym większe znaczenie ma weryfikacja statusu przed wystawieniem dokumentu.
Pytania czytelników
Krótkie odpowiedzi na konkretne sytuacje, które zwykle pojawiają się przed złożeniem wniosku, wysłaniem dokumentu albo podjęciem decyzji.
To faktura wystawiana przez podatnika korzystającego ze zwolnienia podmiotowego, na której zamiast stawki i kwoty VAT pojawia się podstawa zwolnienia, zwykle art. 113 ust. 1 albo art. 113 ust. 9 ustawy o VAT.
Trzeba wpisać dane stron, numer dokumentu, daty, nazwę towaru albo usługi, wartość sprzedaży oraz wyraźną adnotację o zwolnieniu z VAT na podstawie właściwego ustępu art. 113.
Nie. Zwolnienie z VAT i stawka 0% to różne sytuacje. Przy zwolnieniu z art. 113 co do zasady wskazuje się podstawę zwolnienia, a nie stawkę 0%.
Jeżeli dokument ma identyfikować kontrahenta prowadzącego działalność, wpisanie NIP-u zwykle jest praktycznie potrzebne. Najważniejsze jest jednak to, by dane nabywcy były wystarczające do jednoznacznej identyfikacji strony.
Tak, ale tylko wtedy, gdy wzór pozwala zmienić treść podstawy zwolnienia. Nie zostawiaj na stałe jednego ustępu, jeśli Twoja sytuacja wymaga drugiego.
W praktyce przedsiębiorcy pilnują ogólnego terminu fakturowania do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu sprzedaży, o ile w ich sytuacji stosuje się ten model. Przy nietypowej sprzedaży warto dodatkowo sprawdzić szczególne zasady.
Zwykle nie przesądza on o ważności faktury, ale pole podpisu bywa użyteczne w obiegu papierowym albo wtedy, gdy strony chcą potwierdzać odbiór dokumentu.
Nie automatycznie. Po utracie prawa do zwolnienia sam wygląd pliku nie wystarczy. Trzeba zmienić sposób dokumentowania sprzedaży i przestać używać dopisku z art. 113.